تشخیص دیپ‌فیک در یوتیوب؛ Likeness Detection چیست و چطور فعال می‌شود؟ (۱۴۰۵)

تشخیص دیپ‌فیک در یوتیوب دیگر فقط یک بحث فنی نیست؛ برای هر کریتوری که چهره‌اش در ویدیو دیده می‌شود، موضوعی عملی شده است. یوتیوب ابزاری به نام Likeness Detection (تشخیص شباهت) دارد که ویدیوهای تازه‌آپلودشده را می‌گردد و اگر چهره‌ی شما در آن‌ها دستکاری‌شده یا مصنوعی به نظر برسد، برای بررسی به شما نشانش می‌دهد. تصمیم نهایی با خودتان است: درخواست حذف بدهید، یا ویدیو را بایگانی کنید.

در این مقاله می‌خوانید این ابزار دقیقاً چه کاری می‌کند، چه کسی می‌تواند آن را فعال کند، مراحل راه‌اندازی چیست، با داده‌های شما چه می‌شود و تشخیص صدا در چه وضعیتی است. همه‌ی موارد از منابع رسمی و گزارش‌هایی است که در بخش منابع آمده؛ وضعیت‌ها تا ۲۵ مهر ۱۴۰۵ بررسی شده‌اند.

Likeness Detection یوتیوب دقیقاً چیست؟

طبق صفحه‌ی راهنمای یوتیوب، این ابزار هر ویدیوی تازه‌آپلودشده را برای محتوایی می‌گردد که در آن چهره‌ی یک فرد ثبت‌نام‌شده دستکاری یا با هوش مصنوعی ساخته شده است. نتیجه‌ی جست‌وجو در بخشی از Studio جمع می‌شود و شما هر مورد را مرور می‌کنید. یوتیوب خودش آن را شبیه Content ID توصیف می‌کند، با این تفاوت که به‌جای موسیقی و ویدیوی دارای کپی‌رایت، دنبال شباهت چهره می‌گردد.

نکته‌ی مهم: این ابزار «آزمایشی» معرفی شده است. یعنی ممکن است ویدیوهای دستکاری‌شده را از دست بدهد، و دیدن تعداد کم یا صفر نتیجه لزوماً نشانه‌ی خرابی نیست؛ یوتیوب می‌گوید اگر استفاده‌ی غیرمجاز نادر باشد، همین طبیعی است.

چه کسانی می‌توانند از آن استفاده کنند؟

شرط‌هایی که در راهنمای رسمی آمده این‌هاست:

• سن بالای ۱۸ سال.
• راه‌اندازی فقط توسط مالک (Owner) یا مدیر (Manager) کانال؛ ویرایشگرها (Editor و Editor محدود) می‌توانند موارد را به‌نمایندگی از مالک یا مدیرِ ثبت‌نام‌شده مرور کنند و شکایت حریم خصوصی ثبت کنند.
• تأیید هویت با مدرک شناسایی دولتی و ویدیوی کوتاه از چهره.
• هر فردی که جلوی دوربین ظاهر می‌شود و می‌خواهد پوشش داده شود، باید جداگانه همین مراحل را انجام دهد.

در ابتدا این ابزار برای اعضای برنامه‌ی همکاری یوتیوب (YPP) بود. بر اساس گزارش Engadget، یوتیوب در ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۱۶ می ۲۰۲۶) اعلام کرد که دسترسی را «در هفته‌های آینده» برای همه‌ی کریتورهای بالای ۱۸ سال باز می‌کند. صفحه‌ی راهنمای فعلی هم شرط YPP را ذکر نکرده است. با این حال، عرضه تدریجی است و ممکن است گزینه هنوز برای کانال شما دیده نشود.

مراحل فعال‌سازی گام‌به‌گام

طبق راهنمای رسمی، راه‌اندازی از روی رایانه انجام می‌شود:

1. وارد YouTube Studio شوید.
2. از منوی کناری به Content detection ← Likeness بروید و روی Start now بزنید.
3. با استفاده از فناوری زیست‌سنجی (بیومتریک) موافقت کنید و تصویر مرجع از چهره‌تان ثبت کنید.
4. تأیید هویت گوگل را انجام دهید: عکس واضح از مدرک شناسایی دولتی و یک ویدیوی کوتاه از چهره. طبق گزارش Engadget، در این مرحله با اسکن یک QR کد از روی گوشی کار ادامه پیدا می‌کند.
5. منتظر تأیید بمانید. یوتیوب می‌گوید این مرحله ممکن است تا ۵ روز طول بکشد و بعد از آن ایمیل تأیید می‌گیرید.

اگر کانال شما چند نفر دارد که جلوی دوربین می‌آیند، هرکدام باید ثبت‌نام جدا داشته باشد.

بعد از فعال‌سازی: موارد شناسایی‌شده را چطور بررسی کنیم؟

مسیر بررسی در Studio این است: Content detection ← Likeness ← For review. می‌توانید فهرست را بر اساس مجموع بازدید ویدیو یا تعداد سابسکرایبر کانال فیلتر کنید و روی Review کنار هر مورد بزنید. برای هر ویدیو سه کار می‌توانید بکنید:

گزینه	برای چه وضعیتی	نتیجه
درخواست حذف به‌دلیل شباهت (حریم خصوصی)	ویدیویی که فکر می‌کنید چهره‌ی شما را دستکاری یا مصنوعی نشان می‌دهد و قوانین حریم خصوصی را نقض می‌کند	مسیر شکایت حریم خصوصی طی می‌شود؛ نتیجه با ایمیل اطلاع داده می‌شود
درخواست حذف کپی‌رایت	محتوای اصلی و دارای حق نشر شما بدون اجازه استفاده شده است	پیش از ارسال، استفاده‌ی منصفانه، دامنه‌ی عمومی و استثناهای مشابه را بسنجید
انتقال به آرشیو	ویدیو را فعلاً نمی‌خواهید پیگیری کنید یا مشکلی ندارد	ویدیو از فهرست بررسی خارج می‌شود اما در یوتیوب می‌ماند؛ بعداً در تب آرشیو پیدا می‌شود

بعد از ارسال درخواست، یوتیوب نتیجه را با ایمیل اطلاع می‌دهد و از لینک همان ایمیل می‌توانید درخواست را پس بگیرید. مهم این است که یوتیوب صریحاً می‌گوید همه‌ی محتواها حذف نمی‌شوند؛ عواملی مثل پارودی یا طنز بودن محتوا در تصمیم دخیل است.

یک نکته‌ی عملی: گاهی در فهرست، ویدیوهایی دیده می‌شود که فیلم واقعیِ خودتان است و کس دیگری دوباره آپلود کرده. این مورد در قوانین حریم خصوصی نمی‌گنجد، اما می‌توانید برایش درخواست حذف کپی‌رایت بدهید.

حریم خصوصی: یوتیوب با داده‌های شما چه می‌کند؟

چون قضیه به چهره و مدرک هویتی مربوط است، این بخش را قبل از ثبت‌نام بخوانید. طبق راهنمای رسمی:

• برای افرادی که ثبت‌نام نکرده‌اند، داده‌ی چهره فوراً دور ریخته می‌شود و تشخیص چهره فقط برای افراد ثبت‌نام‌شده انجام می‌شود.
• برای ثبت‌نام‌شده‌ها یک شناسه‌ی یکتا، ویدیوی تأیید هویت، نام کامل قانونی و الگوی چهره نگهداری می‌شود؛ تا ۳ سال پس از آخرین ورود، مگر اینکه رضایت را پس بگیرید یا حساب را حذف کنید.
• خاموش کردن ابزار این اطلاعات را حذف می‌کند. جزئیات مدرک هویتی در پروفایل پرداخت (Payments Profile) هم می‌ماند که می‌توانید ببینید و پاک کنید.
• نام کامل شما کنار ویدیوهای دارای چهره‌تان برای کاربران مجاز کانال نمایش داده می‌شود.
• استفاده از الگوهای چهره و صدای شما برای بهتر کردن مدل‌های تشخیص اختیاری است و از Studio قابل لغو است.

برای خاموش کردن: Content detection ← Likeness ← Manage likeness detection ← Stop finding matches ← Stop. اثر آن ممکن است تا ۲۴ ساعت طول بکشد و بعد از آن دیگر ویدیوهای شناسایی‌شده را نمی‌بینید.

تکلیف صدا چه می‌شود؟

فعلاً ابزار فقط چهره را تشخیص می‌دهد. راهنمای رسمی می‌گوید یوتیوب قصد دارد آن را به صدا هم گسترش دهد و در پرسش‌های متداول خودش سال ۲۰۲۶ را ذکر کرده است. برای صدای دستکاری‌شده فعلاً مسیر شکایت حریم خصوصی باز است.

در رویداد Made on YouTube (۱ مهر ۱۴۰۵ / ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶) هم گسترش حفاظت از چهره و صدا اعلام شد. بر اساس گزارش Medianama، تشخیص صدای گفتار «در ادامه‌ی امسال» اضافه می‌شود، با تشخیص چهره ترکیب می‌شود تا دقت بیشتر شود، و ابزار به اپ موبایل یوتیوب هم می‌آید تا بتوانید ثبت‌نام کنید، هشدار بگیرید و اقدام کنید. پس این بخش اعلام‌شده است و تا زمانی که در Studio خودتان آن را نبینید، روی آن حساب نکنید. هنوز روشن نیست که ابزار صدای کلون‌شده‌ای را که چهره‌ی شما در ویدیو نیست هم پیدا می‌کند یا نه.

اگر درباره‌ی ابزارهای هوش مصنوعیِ دیگرِ داخل یوتیوب هم کنجکاوید، مقاله‌ی ۶ قابلیت هوش مصنوعی داخل یوتیوب که کریتورها باید بشناسند را ببینید.

محدودیت‌ها؛ این ابزار چه کارهایی نمی‌کند؟

• ضمانت نیست. «آزمایشی» است و ممکن است ویدیوی دستکاری‌شده را نبیند. در این صورت از مسیر شکایت حریم خصوصی یا بازخورد استفاده کنید.
• به‌صورت خودکار حذف نمی‌کند. فقط مورد را نشان می‌دهد؛ درخواست حذف را شما می‌دهید و تصمیم با یوتیوب است.
• صدا به‌تنهایی پوشش داده نمی‌شود (فعلاً). طبق گزارش Engadget، یوتیوب در ثبت درخواست می‌پرسد آیا صدای شما هم کپی شده، ولی ابزار به‌تنهایی صدا را تشخیص نمی‌دهد.
• در همه‌ی کشورها نیست. راهنما می‌گوید در بعضی کشورها در دسترس نیست و فهرست نمی‌دهد.

کریتورهای ایرانی چه باید بدانند؟

راهنمای یوتیوب فهرست کشورهای مجاز را منتشر نکرده، پس ما نمی‌توانیم از روی منابع بگوییم این ابزار برای حساب‌های ایرانی فعال است یا نه. ساده‌ترین راه، سر زدن به Studio است: اگر Content detection و بخش Likeness را می‌بینید، گزینه برای شما باز است. اگر ندیدید، به‌احتمال زیاد مشکلی در کانال شما نیست؛ ممکن است دسترسی هنوز برای حساب شما فعال نشده باشد.

یک نکته‌ی عملی هم این است که ثبت‌نام به مدرک شناسایی دولتی نیاز دارد. اینکه کدام مدرک پذیرفته می‌شود در صفحه‌ی راهنما مشخص نشده است. پیش از ثبت‌نام، سیاست‌های حریم خصوصی بالا را بخوانید و فقط اگر راحت بودید ادامه دهید؛ ثبت‌نام اجباری نیست.

قدم بعدی پیشنهادی

اگر چهره‌ی شما در ویدیوهای کانالتان زیاد دیده می‌شود، این چک‌لیست ساده کمک می‌کند:

1. همین امروز در Studio بررسی کنید گزینه‌ی Likeness برای کانال شما هست یا نه.
2. اگر هست و سن‌تان بالای ۱۸ است، راهنمای حریم خصوصی را بخوانید و تصمیم بگیرید ثبت‌نام می‌کنید یا نه.
3. اگر ثبت‌نام کردید، هفته‌ای یک بار بخش For review را نگاه کنید.
4. برای هر مورد، اول مشخص کنید ویدیو پارودی/طنز است، فیلم واقعی شماست یا جعل واقعی؛ بعد یکی از سه اقدام را انتخاب کنید.
5. اگر ویدیوی جعلی‌ای دیدید که ابزار نشان نداده، مستقیم از مسیر شکایت حریم خصوصی اقدام کنید.

سؤالات متداول

Likeness Detection یوتیوب رایگان است؟

در صفحه‌ی راهنمایی که بررسی کردیم، هزینه‌ای برای آن ذکر نشده است. با این حال، قیمت یا شرایط ممکن است تغییر کند؛ به راهنمای رسمی مراجعه کنید.

آیا لازم است حتماً عضو برنامه‌ی همکاری یوتیوب باشم؟

صفحه‌ی راهنمای فعلی شرط YPP را ذکر نکرده و Engadget گزارش داده دسترسی برای همه‌ی کریتورهای بالای ۱۸ سال باز می‌شود. عرضه تدریجی است و ممکن است برای کانال شما هنوز دیده نشود.

آیا ابزار ویدیوهای جعلی را خودکار حذف می‌کند؟

نه. ابزار موارد احتمالی را نشان می‌دهد و شما درخواست حذف می‌دهید. یوتیوب می‌گوید همه‌ی موارد حذف نمی‌شوند؛ مثلاً پارودی و طنز ممکن است بماند.

آیا صدای من هم تشخیص داده می‌شود؟

فعلاً نه به‌تنهایی. تشخیص صدا اعلام شده و طبق گزارش‌ها «در ادامه‌ی امسال» می‌آید. تا آن موقع، برای صدای دستکاری‌شده از شکایت حریم خصوصی استفاده کنید.

اگر ثبت‌نام کردم و پشیمان شدم چه؟

می‌توانید از Manage likeness detection گزینه‌ی Stop finding matches را بزنید. طبق راهنما، با خاموش شدن ابزار اطلاعات ثبت‌شده حذف می‌شود و اثر آن ممکن است تا ۲۴ ساعت طول بکشد.

منابع

• Likeness detection on YouTube — YouTube Help
• Made on YouTube 2026 — Google Blog
• YouTube’s AI deepfake detection tool is now available to all creators 18 and older — Engadget
• YouTube expands likeness detection to voices — Medianama

آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵. ابزارهای یوتیوب مدام تغییر می‌کنند و دسترسی برای هر حساب و کشور فرق دارد؛ پیش از تصمیم، راهنمای رسمی و Studio کانال خودتان را هم ببینید. این مقاله مشاوره‌ی حقوقی نیست.