گراک (Grok) چیست؟ کالبدشکافی مدل‌ها، قیمت و آینده گراک ۵

اگر در ماه‌های اخیر به شبکه X سر زده باشید، حتماً نام «گراک» را دیده‌اید؛ دستیار هوش مصنوعی شرکت xAI که حالا زیر چتر SpaceX کار می‌کند. گراک در یک سال گذشته با سرعتی عجیب نسخه عوض کرده و در همین حال، هنوز همه از «گراک ۵» می‌پرسند. در این مقاله، با تکیه بر مستندات رسمی xAI و گزارش‌های خبری، گراک را کالبدشکافی می‌کنیم: چه مدل‌هایی دارد، چه می‌کند، چقدر هزینه دارد و گراک ۵ دقیقاً کجاست.

۱. گراک چیست و چه کسی پشت آن است؟

گراک دستیار هوش مصنوعی ساخته‌شده توسط xAI است؛ شرکتی که ایلان ماسک تأسیس کرد. بر پایه گزارش TechCrunch، SpaceX در فوریه ۲۰۲۶ xAI را تصاحب کرد و مستندات رسمی هم اکنون با نام SpaceXSI منتشر می‌شوند. در خبر Axios هم از شرکت با عنوان SpaceXAI یاد شده است. اسم‌ها عوض شده، اما محصول همان گراک است.

وجه تمایز اصلی گراک، اتصال به شبکه X و جستجوی وب است. نکته مهم: مستندات رسمی می‌گویند خود مدل بدون روشن بودن ابزارهای جستجو (Web Search و X Search) از رویدادهای روز خبر ندارد؛ یعنی «اطلاعات زنده» یک قابلیت ابزاری است، نه دانش ذاتی مدل.

۲. نسل‌های اخیر؛ از ۴.۵ تا ۴.۷

ریتم انتشار گراک در ۲۰۲۶ تقریباً ماهانه بوده است:

• ۱۰ مارس ۲۰۲۶: Grok 4.20 و نسخه چندعاملی آن روی API.
• ۸ ژوئیه ۲۰۲۶: Grok 4.5؛ مدلی که طبق Axios همراه با Cursor آموزش دیده و ماسک آن را «هم‌رده Opus، اما سریع‌تر و ارزان‌تر» توصیف کرد.
• ۱۲ اوت ۲۰۲۶: Grok 4.6 با تمرکز بر عامل‌های بلندمدت.
• ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶: Grok 4.7 با مدل پایه جدید و بزرگ‌تر.

همزمان xAI در ۱۵ مه ۲۰۲۶ مدل‌های قدیمی‌تر مثل Grok 4، Grok 4.1 Fast و Grok 3 را از API بازنشسته کرد و درخواست‌های آن‌ها اکنون به Grok 4.3 هدایت می‌شود.

۳. Grok 4.7 چه دارد؟

طبق صفحه رسمی مدل‌ها، Grok 4.7 «پرچم‌دار برای کد و همه چیز دیگر» معرفی شده و ویژگی‌های زیر را دارد:

• پنجره زمینه ۵۰۰ هزار توکن؛
• قیمت API: ۲ دلار برای هر میلیون توکن ورودی و ۶ دلار برای خروجی؛
• سطح استدلال قابل تنظیم (از low تا xhigh)؛
• فراخوانی ابزار برای کارهای عاملی و گزارش «توهم کمتر»؛
• تاریخ قطع دانش: مه ۲۰۲۶.

xAI در اعلام خود ادعا کرده در آزمون‌هایی مثل CursorBench و Terminal-Bench نسبت به 4.6 جهش داشته است. این اعداد را خود شرکت منتشر کرده و ارزیابی مستقل نیستند؛ پس با احتیاط بخوانیدشان. همچنین باید بدانید که نسخه ۴.۷ طبق گزارش‌ها از طریق API، Cursor و Grok Build عرضه شد و حضورش در اپ همگانی گراک را xAI صریحاً اعلام نکرده است.

۴. نقطه قوت واقعی: دسترسی به X و وب

اگر برای محتوا و رسانه کار می‌کنید، مزیت گراک پیدا کردن «حرف روز» است: ترندها، واکنش کاربران و بحث‌های داغ روی X. برای یک یوتیوبر یا تولیدکننده محتوا کاربردهای عملی‌اش این‌هاست:

• پیدا کردن موضوعات داغ قبل از اینکه همه درباره‌شان ویدیو بسازند؛
• خلاصه کردن بحث‌های طولانی یک موضوع برای ساخت ایده؛
• تحقیق سریع پیش از نوشتن سناریو.

هشدار: خروجی گراک هم مانند هر مدل دیگری ممکن است اشتباه یا جانبدارانه باشد. هر آماری که از آن می‌گیرید را پیش از انتشار با منبع اصلی تطبیق دهید.

۵. خانواده کامل: تصویر، ویدیو، صدا و کد

گراک فقط یک چت‌بات نیست. در مستندات رسمی این اجزا دیده می‌شوند:

• Grok Imagine: تولید و ویرایش تصویر (از حدود ۰٫۰۲ دلار برای هر تصویر) و ویدیو تا ۱۰۸۰p (از حدود ۰٫۰۲ دلار در ثانیه).
• Grok Voice API: گفت‌وگوی صوتی لحظه‌ای، تبدیل گفتار به متن و متن به گفتار.
• Grok Build: محیط و مدل کدنویسی عاملی با پنجره ۲۵۶ هزار توکنی.
• Grok 4.3 و 4.20: هر دو پنجره یک میلیون توکنی دارند؛ یعنی دو برابر Grok 4.7. اگر ورودی خیلی بزرگ دارید، جدیدترین مدل همیشه بهترین انتخاب نیست.

۶. پلن‌ها و قیمت‌ها

از ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ مشتریان جدید از طریق «The X Subscription» خرید می‌کنند:

• Plus: ۸ دلار در ماه؛
• Premium: ۳۰ دلار (چهار برابر مصرف Plus، همراه با Grok Bot)؛
• Super: ۱۰۰ دلار (۱۵ برابر)؛
• Ultra: ۲۰۰ دلار (۵۰ برابر و قوی‌ترین مدل‌های چت).

برنامه‌های قدیمی SuperGrok برای مشترکان فعلی ادامه دارد. قیمت‌ها زود تغییر می‌کنند؛ پیش از خرید صفحه رسمی xAI را ببینید.

۷. گراک ۵ کجاست؟

پاسخ کوتاه: هنوز نیامده. تنها جمله رسمی xAI در اعلام جذب سرمایه ژانویه ۲۰۲۶ این بود که «Grok 5 در حال آموزش است». تاریخ‌های وعده‌داده‌شده (پایان ۲۰۲۵، سه‌ماهه اول و دوم ۲۰۲۶) همگی گذشته‌اند. بر اساس پست‌های ماسک در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، نردبان بعدی چنین است: Grok 4.8، سپس Grok 4.9 و بعد Grok 5.

ماسک پیش‌تر گفته بود گراک ۵ ممکن است به AGI نزدیک شود، اما این ادعا فقط یک اظهارنظر است و هیچ معیار یا مدل‌کارتی پشت آن نیست. اعداد مثل «۶ تا ۱۰ تریلیون پارامتر» و «پنجره ۱٫۵ میلیون توکنی» نیز شایعه یا برآورد هستند، نه مشخصات رسمی.

۸. گراک در برابر رقبا

طبق Axios، قیمت Grok 4.5 برابر ۲ و ۶ دلار بود؛ در حالی که Claude Opus 4.8 قیمت ۵ و ۲۵ دلار و GPT 5.6 Luna قیمت ۱ و ۶ دلار داشت. Axios هم تأکید کرده که این شرکت خود می‌پذیرد از بزرگ‌ترین و جدیدترین مدل‌های رقبا عقب‌تر است. جمع‌بندی منصفانه: گراک در نسبت قیمت به کارایی و دسترسی به داده زنده رقابتی است، اما در رده‌بندی‌های هوش عمومی هنوز در گروه تعقیب‌کننده است.

۹. چه کسی باید سراغ گراک برود؟

• تولیدکنندگان محتوا: برای ایده‌یابی و کشف ترند.
• برنامه‌نویسان: Grok 4.7 و Grok Build برای کار عاملی.
• تحلیلگران: مدل‌های یک میلیون توکنی برای اسناد بزرگ.
• کاربران عادی: نسخه رایگان محدود برای شروع کافی است.

جمع‌بندی

گراک در ۲۰۲۶ از یک چت‌بات خوش‌صحبت به یک خانواده کامل مدل تبدیل شده است. Grok 4.7 همین حالا قابل استفاده است و Grok 5 فعلاً وعده است. بهترین رویکرد این است که با مدل موجود کار کنید و اخبار را فقط از منابع رسمی xAI دنبال کنید.

سوالات متداول

جدیدترین مدل گراک کدام است؟
Grok 4.7 (عرضه ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶).

آیا Grok 5 منتشر شده؟
خیر؛ تا ۸ نوامبر ۲۰۲۶ در یادداشت‌های رسمی xAI اثری از آن نیست.

گراک رایگان است؟
نسخه رایگان با محدودیت وجود دارد؛ پلن‌های پولی از ۸ دلار در ماه شروع می‌شوند.

بزرگ‌ترین پنجره زمینه کدام مدل است؟
Grok 4.3 و Grok 4.20 با یک میلیون توکن.

منابع
مستندات رسمی مدل‌های xAI ·
Axios؛ انتشار Grok 4.5 ·
AI Toolbox؛ راهنمای مدل‌ها ·
GEO Toolbox؛ وضعیت Grok 5 ·
xAI؛ معرفی Grok 4.7